Sənaye İdarəetmə Sistemləri (ICS) və SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition), elektrik stansiyaları, su təmizləmə qurğuları, istehsal xətləri və nəqliyyat sistemləri kimi kritik infrastrukturların idarə edilməsində istifadə olunur. Bu sistemlərin kiber hücumlara məruz qalması yalnız məlumat itkisi deyil, fiziki zərər, ekoloji fəlakətlər və insan itkisinə səbəb ola bilər.
ICS/SCADA sistemlərinin xüsusiyyətləri
| Xüsusiyyət | Korporativ İT | ICS/SCADA |
|---|---|---|
| Prioritet | Məxfilik (CIA) | Əlçatanlıq (AIC) |
| Sistem ömrü | 3-5 il | 15-25 il |
| Yama tətbiqi | Müntəzəm, avtomatik | Nadir, planlı dayanma tələb edir |
| Kəsilmə tolerantlığı | Məqbul | Sıfır tolerans |
| Protokollar | TCP/IP, HTTP, TLS | Modbus, DNP3, OPC |
| Fiziki təsir | Məlumat itkisi | Fiziki zərər, insan itkisi |
Tarixi ICS hücumları
- Stuxnet (2010): İranın nüvə qurğularını hədəf alan, tarixdə bilinən ilk sənaye kiber silah.
- Ukrayna elektrik şəbəkəsi (2015-2016): BlackEnergy və Industroyer zərərli proqramları ilə elektrik kəsilmələrinə səbəb olundu, 230.000 nəfər təsirləndi.
- Triton/TRISIS (2017): Neft-kimya zavodunun təhlükəsizlik cihazlandırma sistemi (SIS) hədəf alındı.
- Colonial Pipeline (2021): ABŞ-ın ən böyük boru kəməri operatoruna fidyə proqramı hücumu yanacaq böhranına səbəb oldu.
Nəticə
ICS/SCADA təhlükəsizliyi cəmiyyətin əsas xidmətlərini qorumaq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Uğurlu bir ICS təhlükəsizlik proqramı İT və OT komandaları arasında əməkdaşlığı, xüsusi təhlükəsizlik alətlərini və davamlı izləməni tələb edir.
TAGUM Proqram təminatı olaraq, sənaye müştərilərimizin idarəetmə sistemlərini kiber təhdidlərə qarşı qorumaq üçün fərdiləşdirilmiş təhlükəsizlik həlləri təklif edirik. Kritik infrastrukturunuzun təhlükəsizliyini qiymətləndirmək üçün kiber təhlükəsizlik xidmətlərimizə müraciət edin.
