Dashboard-lar, mürəkkəb verilənlər dəstlərini anlaşılan və aksiyaya çevrilə bilən vizual məlumata çevirən interfeyslərdir. Yaxşı dizayn edilmiş dashboard qərar qəbul edənlərə doğru məlumatı doğru vaxtda təqdim edir. Pis dizayn edilmiş dashboard isə məlumat çirklənməsi yaradaraq qərarları ləngidir və ya yanlış istiqamətləndirir.
Dashboard Dizayn Prinsipləri
1. Məlumat İerarxiyası
Ən vacib metriklər ən görünən mövqedə olmalıdır. Sol yuxarı künc, göz izləmənin başlanğıc nöqtəsidir və ən kritik KPI-lar buraya yerləşdirilməlidir.
2. Glancability (Bir Baxışda Anlaşılma)
Dashboard 5 saniyə ərzində ümumi vəziyyəti çatdıra bilməlidir. Detal, drill-down qarşılıqlı əlaqələri ilə təqdim edilməlidir.
3. Data-Ink Ratio
Edward Tufte-nin prinsipi: Verilənləri təmsil edən mürəkkəbin ümumi mürəkkəbə nisbətini maksimallaşdırın. Lazımsız bəzəkləri, arxa plan xətlərini və dekorativ elementləri silin.
Doğru Qrafik Növünün Seçimi
| Verilənlər Növü | Uyğun Qrafik | Qaçınılması Gərəkən |
|---|---|---|
| Zaman seriyası | Xətt qrafiki, sahə qrafiki | Dairə qrafiki |
| Müqayisə | Çubuq qrafiki (üfüqi/şaquli) | 3D qrafik |
| Nisbət/Pay | Dairə/donut (maks 5 dilim) | Çubuq qrafiki |
| Korrelyasiya | Scatter plot, bubble chart | Xətt qrafiki |
| Tək metrik | KPI kartı, gauge, sparkline | Mürəkkəb qrafik |
Dashboard Layout Strategiyaları
- KPI kartları: Üst sətirdə 3-5 əsas metrik (rəqəm + trend oxu + dəyişmə faizi)
- Əsas qrafik: Ortada ən vacib trend və ya müqayisə
- Detal paneli: Altda və ya yanda cədvəl və detal qrafiklər
- Filtrlər: Üstdə və ya yanda tarix aralığı və seqment filtrləri
Rəng İstifadəsi
Dashboard-larda rəng məlumat daşımalıdır, dekorasiya olmamalıdır:
- Yaşıl = müsbət/artım, Qırmızı = mənfi/azalma (ardıcıl saxlayın)
- Maks 5-7 rəng istifadə edin (rəng korluğu əlçatanlığını nəzərə alın)
- Neytral tonları arxa plan və ikincil elementlər üçün istifadə edin
- Semantik rəngləri verilənlər kateqoriyaları üçün ayırın
Yaxşı bir dashboard-ın ümumi vəziyyəti çatdırması gərəkən müddət
Mənbə: Stephen Few, Information Dashboard Design
Nəticə
Dashboard dizaynı, verilənlər elmi ilə vizual dizaynın qovuşduğu nöqtədir. İstifadəçilərin sürətli və doğru qərarlar qəbul etməsini təmin edən dashboard, müəssisə performansını birbaşa artırır. TAGUM komandası, müəssisənizə xüsusi dashboard və verilənlərin vizuallaşdırılması həlləri dizayn edir.
