Low-Code/No-Code: Şoreşa di Pêşxistina Nermalavê de
Di cîhana dîjîtal a îroj de, her karsaziyek hewce dike ku sepanên nermalavê bi lez û bi lêçûnên kêm pêşve bibe. Lê kêmasiya pêşdebirên nermalavê yê cîhanê pirsgirêkeke mezin e. Li gorî Gartner, heta sala 2025, %70 yê sepanên nû yên karsaziyê dê bi platformên low-code an no-code werin çêkirin. Ev teknolojî pêşxistina nermalavê demokratîze dike û rê dide kesên bê zanîna kodê jî sepanên xwe çêkin.
Low-Code û No-Code Çi Ne?
Platformên Low-Code amûrên pêşxistina nermalavê ne ku rê didin pêşdebiran ku bi koda herî kêm sepanên tevlihev çêkin. Ev platform bi gelemperî navbeynkarên grafîkî (drag-and-drop) bikar tînin û tenê ji bo fonksiyonên taybet kod hewce dike. Microsoft Power Platform, OutSystems û Mendix nimûneyên herî naskirî ne.
Platformên No-Code jî amûrên ku bi tevahî bêyî nivîsandina kodê sepan çêdikin. Ev platform ji bo bikarhênerên karsaziyê hatine çêkirin ku zanîna teknîkî ya wan sînordar e. Bubble, Airtable û Zapier nimûneyên berbiçav in.
Cudahiyên Sereke
- Low-Code: Ji bo pêşdebirên profesyonel, lez dide pêvajoyê, kod hîn jî hewce ye ji bo fonksiyonên taybet
- No-Code: Ji bo bikarhênerên karsaziyê (citizen developers), tu zanîna kodê hewce nake
- Kevneşopî: Pêşxistina bi tevahî bi kod, ji bo sepanên pir taybet û tevlihev
Citizen Developers: Pêşdebirên Welatî
Têgehek nû ya ku bi platformên no-code re derketiye holê “citizen developer” an jî “pêşdebirê welatî” ye. Ev kes, yên ku di warê karsaziyê de pispor in lê zanîna wan a kodê tune ye, niha dikarin sepanên xwe yên taybet çêkin. Ev şoreşek e di cîhana nermalavê de.
Mînakî, karbidestek di daîreya HR de dikare formek ji bo daxwaznameyên betlaneyê çêke, an jî mîdûrek firotanê dikare dashboardek ji bo şopandina performansê ava bike. Ev kes berê ji bo van karên hêsan hewcedarî tîmê IT bûn, lê niha bi xwe dikarin wan çêkin.
Lê girîng e ku were zanîn ku citizen developers divê di çarçoveyek rêveberiyê (governance) de bixebitin. Bêyî rêveberiyek rast, dibe ku pirsgirêkên ewlehiyê û kalîteyê derkevin holê.
Warên Bikaranînê
1. Otomasyona Pêvajoyên Karsaziyê
Yek ji warên herî berbelav ên bikaranînê, otomasyona pêvajoyên dubare ye. Bi platformên wekî Microsoft Power Automate û Zapier, pargîdanî dikarin pêvajoyên wekî erşîvkirina belgeyan, şandina agahdariyan û nûvekirina databasan otomat bikin.
2. Sepanên Hundirîn ên Karsaziyê
Gelek pargîdanî sepanên hundirîn hewce dikin ku di bazarê de tune ne. Mînakî, pergalên şopandina stokê yên taybet, formên raportkirinê an dashboardên analîzê. Platformên low-code rê didin ku ev sepan bi lez werin çêkirin.
3. Prototîp û MVP
Ji bo startupan û projeyên nû, platformên no-code rê didin ku prototîp û MVP (Minimum Viable Product) bi lez û bi lêçûnên kêm werin çêkirin. Ev rê dide ku fikir berî veberhênana mezin were ceribandin.
4. Entegrasyonên Pergalê
Platformên low-code bi taybetî di girêdana pergalên cûda de pir bi kêr tên. Pargîdanî dikarin pergalên CRM, ERP û yên din bi hev re girê bidin bêyî ku hewcedarî pêşxistina kodê ya tevlihev hebe.
Sînorên Platformên Low-Code/No-Code
Tevî avantajên wan ên gelek, divê em sînorên van platforman jî nas bikin:
- Performans: Sepanên ku bi van platforman hatine çêkirin dibe ku ji yên bi kodê hatine nivîsandin hêdîtir bixebitin
- Taybetkirin: Ji bo hewcedariyên pir taybet, dibe ku platform têr neke
- Vendor Lock-in: Dema ku hûn li ser platformekê ava dikin, veguheztin dijwar dibe
- Ewlehî: Divê polîtîkayên ewlehiyê bi baldarî werin rêvebirin
- Scalability: Ji bo sepanên pir mezin, dibe ku platform sînordar be
Platformên Herî Naskirî
Microsoft Power Platform
Microsoft Power Platform ji çar hêmanên sereke pêk tê: Power Apps (çêkirina sepanan), Power Automate (otomasyon), Power BI (analîz) û Power Virtual Agents (chatbot). Ev platform bi ekolojiya Microsoft (Office 365, Azure, Dynamics 365) re bi tevahî entegre ye û ji bo pargîdaniyên ku berê ji hilberên Microsoft bikar tînin vebijarkek îdeal e.
OutSystems
OutSystems platformeke low-code ya profesyonel e ku ji bo sepanên enterprise hatiye çêkirin. Ev platform pêşdebirên profesyonel dihêle ku sepanên tevlihev bi lezek ji kevneşopî 10 qat zûtir çêkin. OutSystems bi taybetî di warê performans û ewlehiyê de hêz e.
Mendix
Mendix platformeke din a low-code ye ku ji hêla Siemens ve hatiye kirîn. Ev platform bi taybetî ji bo pargîdaniyên pîşesaziyê (manufacturing) maqûl e û bi pergalên IoT û AI re entegrasyonên hêz pêşkêş dike.
Paşeroja Low-Code/No-Code
Pêşeroja van platforman pir ronî xuya dike. Bi pêşketina AI û teknolojiyên generatîf, platformên low-code/no-code dê hîn jî bêtir hêzdar bibin. Di paşerojê de, dibe ku bikarhêner tenê bi axaftinê an nivîsandina daxwaznameyê sepanên tevlihev çêkin.
Lê ev nayê wê maneyê ku pêşdebirên profesyonel dê bêhewce bibin. Berevajî vê, rolên wan dê biguhere û ew ê bêtir li ser mîmarî, ewlehî û pergalên tevlihev bixebitin.
TAGUM™ di warê çareseriyên nermalavê de ji sala 1998an ve xizmet dike û bi tîmê xwe yê pispor dikare alîkariya we bike ku hûn platformên low-code/no-code bi awayekî bi bandor di karsaziya xwe de bi cih bînin. Ji bo şêwirmendiyê bi me re têkilî daynin: info@tagum.com.tr